Peerelowski fiatopochodny Luxus Popularny
czyli
Polski Fiat 125p MR Popular/Lux oraz FSO Polonez Popular/Lux/C
Produkowane w ustroju słusznie minionym Polskie Fiaty 125p i Polonezy były postrzegane w latach 70. i 80. XX wieku jako źródło walut dewizowych, tak cennych dla polskiej gospodarki i FSO, która dostając nomen-omen ochłapy z tych zysków, mogła przeznaczać je na zakup technologii i swoisty rozwój.
pokaż spoiler przy czym to drugie część skwituje że to szło na niedorozwój, co nie będzie w sumie dalekie od prawdy, zwłaszcza patrząc przez pryzmat lat 80. u nas i w krajach Bloku Wschodniego
Wiadomą rzeczą jest fakt, iż eksportowe wersje starano doposażać je w niepozorne acz atrakcyjne dodatki dla potencjalnego klienta. Jednocześnie na rynku krajowym brakowało swoistych biedawersji , tańszej w produkcji i mniej „surowcożernej” pod koniec lat 70. i na początku lat 80. alternatywy dla „normalnie wyposażonego” pojazdu. Podane poniżej informacje mimo wszelkich starań nie są pełne, ponieważ omówione odmiany miały charakter krótkoseryjny i – jak w przypadku Poloneza 3D/Coupe – nie zachowały się dane dotyczące chociażby ilości produkcji danej wersji; inną kwestią jest także fakt doposażania na przestrzeni lat biedniejszych wersji przez swoich właścicieli.
Pierwszym takim pojazdem „biedaediszyn” był prototyp Fiata 125p Popular, oparty o zmodernizowanego 125p MR, a dokładniej MR75; podobnie jak MR75, on także był dziełem włoskiego Fiata; wcześniejszy, polski prototyp pokazany w Poznaniu w 1972 roku, miał po prostu poodkręcane elementy nie pełniące żadnej funkcji. Popular z zewnątrz wyróżniał się przede wszystkim przednimi światłami z malczana wkomponowanymi w nową, prostszą atrapę chłodnicy, brakiem listew na drzwiach oraz brakiem uchylnych szybek w przedniej parze drzwi. Z kolei w środku zastosowano maluchowskie korbki szyb, starszy typ manipulatorów nożnych z wczesnego 125p, plastikową wykładzinę podłogi czy prostsze boczki drzwiowe. Swoistą wisienką na torcie była deska rozdzielcza, która była pozbawiona zamykanego schowka na górze oraz dolnej półki. Deska zastosowana w prototypie miała zaślepione otwory wentylacyjne.
Prototyp 125p MR75 Popular nie został dopuszczony do produkcji w tej postaci – wersja produkcyjna z października 1980 roku, o oznaczeniu Popular, bazowała na MR-ze, jednak różniła się od niego progami malowanymi na czarno i brakiem wyposażenia – 125p nie posiadał między innymi gniazda zapalniczki, dolnej półki po lewej stronie, podświetlenia bagażnika, kołpaków na kołach, zagłówków na przednich siedzeniach i popielniczek z tyłu; auto posiadało też krótkie podłokietniki, zamiast zazwyczaj stosowanych długich. W późniejszym czasie, to jest w 1982 roku, pojawiła się nazwa „popular II”. W erze policencyjnego śmietnika, to jest od 1983 roku, stosowano wersję o oznaczeniu „C”, która posiadała cechy wspomnianej wyżej produkcyjnej wersji Popular, oraz (krótko) małe dekielki na piasty koła zastąpione przez małe kołpaki, oraz zagłówki.
Na drugim biegunie „bogatości” wyposażenia był 125p w wersji Lux. Pod tą nazwą kryły się dwie wersje 125p MR, jedna produkowana w latach 1977-78, oraz druga, produkowana po 1980 roku. Głównym wyróżnikiem pierwszej wersji Luxa były kwadratowe lampy produkcji enerdowskiej oraz halogeny przednie z Zelmotu, umieszczone pod zderzakiem. Z kolei druga wersja Luxa miała już zwykły front przejęty z 125p, znaczek Lux z tyłu oraz silnik 1.5 o mocy 82KM, przednie siedzenia z Poloneza, ogrzewaną tylną szybę, wspomniane przednie halogeny, radio Skald z anteną, nadkola (!!!) przednie, opony uni-royal i ramiona oraz pióra wycieraczek w tak zwanym „czarnym chromie”. Lux z 1980 roku posiadał także obrotomierz i listwy boczne, które były zastosowane w wersji Standard.
no właśnie, skoro pojawił się Polonez…
Produkowany od 1978 roku Polonez był montowany w początkowo jednej wersji wyposażenia. Dosyć szybko, bo w 1980 roku, pojawiła się wersja „X” z silnikiem 1.5/82 KM i pięciobiegową skrzynią biegów
pokaż spoiler później ta jednostka weszła jako podstawowa
oraz krótkoseryjna wersja zubożona o nazwie Popular, której głównym wyróżnikiem był brak listew drzwiowych i listew przedniego i tylnego zderzaka czy listewek ozdobnych w przedniej atrapie
pokaż spoiler chociaż listewki błotników były dalej obecne XD
brak halogenów przednich i chromowanych dekli kół oraz zastosowano charakterystyczny plastikowy chwyt powietrza na masce, zwany „kurnikiem” – wytwarzane wówczas borewicze otrzymały go dopiero w 1981 roku, podobnie jak krótkoseryjne wersje 3D i Coupe; „kurnik” utrzymał się w produkcji do czasów modelu MR91 włącznie.
Wracając, krótkoseryjny Popular w środku nie miał między innymi bezwładnościowych przednich pasów (tylko statyczne), popielniczek i lampek w tylnych drzwiach, instalacji radiowej czy grzanej tylnej szyby oraz tylnej wycieraczki i spryskiwacza. Popular powstawał prawdopodobnie tylko w 1980/81 roku.
Jeszcze większym kuriozum była tworzona w 1983 i 1984 roku wersja C, zwana też kryzysówką , która nie miała ŻADNYCH listew, wszelki brak wyposażenia wymienionego wyżej czy nawet brak obrotomierza i zegarka – samochód był ogołocony ze wszystkiego, nawet resztek godności. W ramach dziwacznego wyróżniania ce-klasy polonezy otrzymały nowy grill, gdzie zamiast czterech okrągłych reflektorów, montowano dwa enerdowskie – czasem wspomina się o tym że miały pochodzić z Wartburga, jednak brak jednoznacznych źródeł wskazujących na to. Pewną „odmianą w odmianie” była wersja CE, która była wersją „C”, jednak posiadała już zapłon elektroniczny. Samochody w tej konfiguracji trafiały najczęściej do niewybrednych przedsiębiorstw państwowych; część egzemplarzy była przerabiana także na wersje rajdowe – zubożona odmiana była lżejsza o około 100 kilogramów od standardowego Poloneza. Część frontów, po zakończeniu produkcji, trafiło także do Nysy, gdzie montowano je do wczesnych wersji FSO Trucka; wczesne egzemplarze Trucka, podobnie jak wersja C, nie miały listew na drzwiach i błotnikach.
Podobnie jak opisany wyżej 125p, tak i Polonez miał wersję „luksusową”, o oznaczeniu L – głównym wyróżnikiem jej był grill z prostokątnymi lampami, pokrewnymi z wersją C oraz przedni spoiler umieszczony pod zderzakiem. Wersja Lux, którą robiono przed wprowadzeniem kryzysówki , to jest w okolicach 1981-1983 roku, cechowała się bogatszym wyposażeniem od standardowego Poloneza – „L” mógł posiadać między innymi szyberdach czy radio z magnetofonem – na rynku krajowym dostępne było radio bez tego udogodnienia. Sama wersja Lux prawdopodobnie była protoplastą FSO Primy, eksportowej i bogatszej odmiany, robionej już w momencie wprowadzenia MR86 Akwarium.
Wspomniane wersje wyposażeniowe, ze względu na mniejszą niż „zwykłych” odmian produkcję, obecnie są rzadkim widokiem. Część egzemplarzy zubożonych – zarówno tych PF 125p i Poloneza – w ciągu lat była doposażana przez swoich właścicieli, przez co znalezienie oryginalnej biedawersji nie jest łatwe; to samo tyczy się też wersji bogatszych, które równie mocno co uboższe i „zwyczajne” wersje przegrywały z upływem czasu.
#autakrokieta #polonez #125p #samochody #motoryzacja #gruparatowaniapoziomu #ciekawostki #fso #prl
pokaż spoiler Źródła: 125p.pl https://fiat125p.pl/hist.html#1973 i https://fiat125p.pl/technologie-wdrazamy-czyli-mr-75-cz-1-nowy-film/ borewicze.pl http://borewicze.pl/historia-2/ OK Serwis https://www.okserwis.pl/news/strefaklasyki/137-klasyk-miesiaca-polonez-1500 oraz „Leksykon Polskich Samochodów 1951-2002”, rozdziały „Polski Fiat 125p” oraz „Polonez”, autorstwa G. Rutki; podziękowania dla Mirków Eternit_z_azbestu i fajnyprojekt za informacje
na zdjęciu 125p Lux i prototyp Populara oraz Polonez Lux i Popular